راهنمای شناسایی ایده برای شروع کسب و کار (همراه با لیست ایدههای روزآمد)
در این مقاله چندهزار ایده کسب و کار جدید و ارزیابی شده و ایده کاری درجه یک بین المللی و داخلی و چند روش برای الگو برداری از آنها ارائه می شود. هدف این مقاله (و دو مقاله تکمیل کننده آن) این است که به شما در بررسی ایده کسب و کار دیگران و الگو برداری از آن ها برای راه اندازی کسب و کار کمک کنیم.
چند نکته در مورد ایده کسب و کار جدید
در این مقاله چند لیست از ایده کسب و کارهای و ایده کاری موفق را برای شما آماده کرده ایم؛ باید بدانید که هدف از ارائه چنین لیستهایی این است که شما بتوانید آنها را نمونه موفق بررسی کنید و از آن ها الگو برداری کنید. همه تلاش ما این بوده است که در نهایت این مقاله شبیه لیست های زرد ایده کسب و کار که امروز در فضای وب زیاد است، و از فریلنسری و مشاوره مالی تا خدمات زوج یابی(!) را به عنوان ایده کسب و کار ارائه می کند، نباشد.
اگر فقط به دنبال لیستی از ایده کسب و کار ها هستید شاید بخش اول این مقاله برای شما جالب تر باشد. اما اگر واقعا به دنبال این هستید که یک ایده کسب و کار خوب پیدا کنید و کسب و کار خودتان را بسازید، پیشنهاد میکنیم که بخش دوم را نیز با دقت مطالعه کنید و بخش دوم را به عنوان نمونه و مصداق آن بررسی کنید.
پس از مطالعه این مقاله می توانید مقالات ” راهنمای طراحی محصول و راه اندازی کسب و کار ” و ” راهنمای تهیه برنامه بازاریابی ” را نیز مطالعه کنید. این دو مقاله به نوعی دنباله این نوشته و تکمیل کننده آن هستند.
بخش اول: ایده کسب و کار جدید از کجا بیاوریم؟
کلون کردن (Clone) یکی از راهکارهایی است که بسیاری از کسب و کارها بر اساس آن شکل گرفته اند. این کسب و کارها با استفاده از از الگو گرفتن از یک کسب و کار موفق در زمینه و موقعیت دیگر کار خود را شروع می کنند. بسیاری از استارتاپ های موفق در همه جای دنیا از این روش برای شروع کار خود استفاده کرده اند. نمونه این الگو گیری را می توان در تاکسی یاب های اینترنتی مانند تپسی که از اوبر(Uber) ایده گرفته و یا دیجی کالا که از آمازون ایده گرفته است دید. در اینجا به چند لیست آماده از ایده کسب و کار اشاره میکنیم. برتری این لیست ها در این است که هر کدام از این ایده ها یا به وسیله یک تیم حرفه ای و متخصص ارزیابی شده اند و یا موفقیت های اولیه ای را در بازار کسب کرده اند. شما می توانید از این لیست های ایده کسب و کار برای راه اندازی یک کسب و کار جدید الگو برداری کنید. لیست ایده های پیشنهادی ما به شرح زیر است.
شتاب دهنده YCombinator( انواع ایده های ارزیابی شده برای راه اندازی کسب و کار)
اگر یک روز مجبور باشم که تنها یک لیست را برای ایده گرفتن جهت راه اندازی کسب و کار چک کنم، قطعا و یقینا این لیست، لیست استارتاپ هایی است که Ycombinator بر روی آن ها را در دوره شتابدهی خود پذیرفته است. شتاب دهنده ها در دنیا بر روی ایده هایی که به نظر دارای پتانسل بالا هستند تمرکز می کنند و بررسی لیست ایده هایی که در هر شتاب دهنده پذیرفته شده اند دید بسیار خوبی برای راه اندازی کسب و کار به شما می دهد. از میان شتاب دهنده های دنیا شتاب دهنده Ycombinator یکی از شاخص ترین نمونه ها است و استارت اپ هایی مانند چت جی پی تی ، دراپ باکس و داکر و… از دل آن زاده شده اند. لذا وقتی به لیست ایده های پذیرش شده در آن نگاه می کنید، شانس این را دارید که چند کسب و کار پرسود و جهانی که در چند سال آینده وارد بازر خواهند شد را مشاهده کنید.
شتاب دهنده ها معمولا بهترین ایده هایی را که بر روی آنها سرمایه گذاری کرده اند، به ویژه موارد موفق آن را در سایت خود در ویترین قرار می دهند. شما می توانید با چک کردن لیست استارتاپ هایی که وارد دوره های شتابدهی شتاب دهنده های شده اند لیستی از ایده های ارزیابی شده که ارزش سرمایه گذاری داشته اند را پیدا کنید. در ادامه لینک چند شتاب دهنده معتبر در دنیا را قرار می دهم. من شخصا ترجیح میدهم به جای این که چند شتاب دهنده را بررسی کنم ایده های Ycombinator را چندبار و با دقت بیشتر بررسی کنم. دوباره تاکید می کنم که بررسی سوابق این شتاب دهنده، نشان دهنده آن است که همواره یکی از کسب و کارهای پررونق سال های آینده در سبد شتابدهی آنها قرار دارد. در کنار لیست سرمایه گذاری های خارجی یک لیست از ایده های داخلی نیز به آماده شده است:
لیست دانش بنیان ها (چندهزار ایده ایجاد کسب و کار فناور)
اگر فرد آکادمیکی هستید، یکی از لیست هایی که احتمالا به شما ایده های خوبی برای شروع کسب و کار می دهد، لیست های مربوط به شرکت های دانش بنیان و خلاقی است که از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری منتشر می شود. مطابق با قوانین و مقررات شرکت هایی که در این لیست قرار گرفته اند:
- کف مشخصی از فروش (حداقل مبلغ مورد پذیرش به عنوان فروش در اظهارنامه مالیاتی) را در یک محصول دانش بنیان داشته اند
- محصولات مربوط به این شرکت ها در لیست محصولات فناورانه ای که کشور به آن ها نیاز دارد قرار گرفته است.
هر چند معمولا در گفتگوهای غیررسمی در مورد این که تا چه حد ادعای شرکت های دانش بنیان در مورد تکنولوژی و فروش قابل اطمینان است، تشکیک صورت می گیرد، اما در کل می توان این شرکت ها و لیست محصولات دانش بنیان را مجموعه ای قابل توجه برای تولید محصولات جدید عنوان کرد. در واقع حتی اگر رقم و ادعای فروش شرکت های دانش بنیان هم درست نباشد، باز هم این لیست ها دید خوبی برای شروع یک کسب و کار و نیازمندی های کشور به شما ارائه می کند. ما هم لیستی از شرکت ها و هم لیستی از این محصولات را برای شما در این جا ضمیمه می کنیم.
کالا و خدمات دانش بنیان
لیست شرکت های دانش بنیان
راه اندازی کسب و کارهای SaaS
بخش IT یکی از جذابترین و پولسازترین بخشهای اقتصاد بوده است. تعداد زیادی از افراد دوست دارند که به این بخش وارد شده و در یک زیرمجموعه از آن به کسب درآمد بپردازند. یکی از انواع کسب و کارهایی که در بخش IT در سالهای اخیر به شدت رونق پیدا کرده است، کسب و کارهای با مدل SaaS است. SaaS یا Software as a Service، یک مدل کسب و کار عمدتا متکی بر زیرساخت ابری است که به کاربران اجازه میدهد به برنامه های محتلف کاربردی از طریق اینترنت دسترسی داشته باشند. با SaaS، کاربران به جای خرید و نصب یک برنامه، مشترک آن میشوند و میتوانند پس از پرداخت حق اشتراک از هر دستگاهی به آن دسترسی داشته باشند.
با توجه به این که SaaS یک بخش قابل توجهی از کسب و کارهای بخش IT را تشکیل میدهد، شناخت این بازار و کسب و کارهای فعال در ان میتواند به شما در دستیابی به ایدههای کسب و کار کمک کند. یکی از بانکهای اطلاعاتی در این زمینه SaaSy Trends است که به بررسی کسب و کارهای فعال در بخش SaaS میپردازد. با ورود به این سایت (از طریق دکمه زیر ) میتوانید به لست چنددههزارتایی کسب و کارهای SaaS دست پیدا کنید.
بانک های اطلاعاتی کرانچ : ایده برای راه اندازی کسب و کار اینترنتی
کرانچ بیس یک دیتابیس از کسب و کارهای فناوری در سطح دنیاست. این لیست شامل اطلاعات دقیقی در مورد کسب و کارها اعم از موضوع فعالیت آنها ، افراد کلیدی، راه های ارتباطی، دسته بندی آنها، دیتای سرمایه گذاری انجام شده در آن ها و…. است. من یک لیست 500 تایی از این شرکت ها در اختیار دارم که در آن 100 شرکت برتر در 5 حوزه پیشرو در آینده یعنی هوش مصنوعی، بلاک چین، فین تک، سلامت و انرژی معرفی شده اند. برای دریافت فایل اکسل این لیست می توانید در اینستاگرام فرمانا کلمه “کرانچ بیس” را برای اکانت من ارسال کنید.
آگهی ها و پلتفرم ها (گرفتن ایده کار از کسب و کارهای پررونق)
سایت های پلتفرم یک از منابعی است که شما می توانید در بررسی رونق کسب و کارها از آن ها استفاده کنید. معمولا کسب و کارهایی که محصول جدید و قابل قبولی برای عرضه دارند، به به سراغ چنین پلتفرم هایی برای فروش می روند و شما با دنبال کردن این پلتفرم ها می توانید ایده های خوبی در انجام کارها به دست آورید.
ایده برای آنلاین شاپ با سرمایه کم
با این که در سال های گذشته پیشرفت های خوبی در کشور ما در زمینه کسب و کارهای اینترنتی اتفاق افتاده است، اما باز هم این بازار (با همه مشکلات زیرساختی و محدودیت های اینترنت) جای توسعه و ورود بازیگران موفق را دارد. به طور مثال فرهاد رهنما، مدیر Rahnama Venture که یکی از سرمایه گذاران اصلی و موفق اکوسیستم فناروی ایران محسوب می شود، در بخشی از یک نشست چند ساعته، به این موضوع اشاره کرد که هنوز E-Commrce یا فروشگاه های اینترنتی در ایران به طور جدی مورد بهره برداری و استفاده نبوده است. رهنما که خود از سرمایه گذاران استارتآپ هایی مانند دیوار و کافه بازار است به این نکته اشاره می کند که در زمینه های مختلف و بازارهای مختلف هنوز جای کار برای راه اندازی فروشگاه های اینترنتی وجود دارد (لینک صحبت های رهنما که برای راه اندازی و مدیریت کسبو کار بسیار آموزنده است).
شاید بهتر باشد به این فکر کنید که آیا می توانید برای کسب و کار فعلی موفق خودتان و یا دوستانتان یک فروشگاه اینترنتی بسازید؟ یا این که خدماتی که اکنون به صورت غیرآنلاین ارائه می شود را به صورت آنلاین ارائه کنید؟در لینک زیر میتواند نمونه انلاین شاپ های برتر دنیا را به همراه تحلیل اولیه از وضعی آنها مشاهده کنید. این لیست به صورت دقیقتر مجموعهای از بازارگاهها (Marketplace) را معرفی میکند که هم خود آنلاین شاپ و هم محصولاتی که در داخل آن به فروش می رسد میتواند برای شما الهام بخش باشد.
بخش دوم: چطور از ایده های راه اندازی کسب و کار دیگران برای کار خودم الگو برداری کنم؟
خب! حالا از این لیست های بالا چطور استفاده کنیم؟ از بین این همه ایده کسب و کار کدام یک مناسب تر است ؟ در عناوین زیر به شما کمک میکنیم تا بتوانید چند ایده مناسب برای راه اندازی کسب و کار را شکل دهید و آن ها را کاندید کنید. در واقع مطالبی که در ادامه می آید به شما کمک می کند از موارد بالا که بهترین نمونه ها در دنیا و ایران هستند به درستی الگوبرداری کرده و کسب و کار خودتان را راه اندازی کنید.
همه ایده های کسب و کارها می توانند خوب یا بد باشند. آنچه مهم است شمایید و برنامهریزی که برای کسب و کار خود دارید. پیش از شروع کسب و کار باید شناخت دقیقی از خودتان داشته باشید
برای راه اندازی کسب وکار اول توانمندی های خودتان را بشناسید
برای راه اندازی یک کسب و کار و پیش از تصمیم گیری نهایی در مورد آن لازم است که نسبت به توانمندی های خودتان و مسیری که در زندگی تا کنون طی کرده اید اندکی فکر کنید. پاسخ این سوال که “چه کسب و کاری خوب است ؟” این است که: “همه کسب و کارهای می توانند بسیار خوب و یا بسیار بد باشند”. همین الان فکر کنید، همه شما می توانید نمونه ای از معلم ، آرایشگر، فروشنده، کافه دار، و طیف گسترده ای از استارتاپ های موفق را در ذهن خودتان تصور کنید. در مقابل می توانید در همین زمینه کسب وکارهایی که نام برده شد، نمونه های بسیار ناموفق و ناکام را هم بیابید.
پس همه کسب و کارها می توانند خوب یا بد باشند. آنچه مهم است شمایید و برنامه ریزی که برای کسب و کار خود دارید. پیش از شروع کسب و کار باید شناخت دقیقی از خودتان داشته باشید. این شناخت شما را در شروع کردن و یا شروع نکردن یک کار راهنمایی می کند. در این جا به مجموعه ای از پرسش ها اشاره می کنیم که به شما کمک می کند تا بفهمید آیا برای شروع یک کار و راه اندازی یک کسب و کار خاص مناسب هستید یا نه ؟
روش های استراتژی اقیانوس آبی در یافتن ایده کسب و کار
یکی از معروف ترین کتاب هایی که در زمینه استراتژی کسب و کار وجود دارد، کتاب اقیانوس آبی است. در واقع این کتاب آنقدر مهم است که اسمش به عنوان یکی از موضوعات مهم در استراتژی های راه اندازی کسب وکار جا افتاده است . پیشنهاد می کنم اگر به دنبال راه اندازی کسب و کار خود هستید این کتاب را حتما بخوانید. پیام اصلی این کتاب پیشنهاد به ورود به بازارهایی با رقابت کمتر و ارزش جدید و متمرکز برای مشتریان (اقیانوس های آبی) در مقابل ورود به بازارهایی با رقبای بزرگ و قوی با ارزش های مشابه یکدیگر (اقیانوس قرمز (پر از خون!)) است. کتاب در متن خود راهکارهایی را برای ساخت اقیانوس آبی، ایجاد ارزش نواورانه در محصولات، پیشنهاد میدهد که می تواند برای شما برای رسیدن به ایده یک محصول جدید راهگشا باشد.
در اینجا ما برخی از موارد را مورد اشاره قرار میدهیم:
- چه چیزهایی را میتوانید از محصولات فعلی حذف کنید؟ افزایش و کاهش کدام ویژگی در محصولات می تواند منجر به ایجاد بخش جدید در بازار شود؟
به طور مثال در صنعت غذا، نمونه های متعددی از رستوران ها وجود دارد که به جای تمرکز بر روی یک منوی کامل بر روی یک تک غذای ویژه رستوران تمرکز کرده اند و از این طریق با حذف بسیاری از هزینه های دیگر و تمرکز و بهبود یک ارزش برای مشتری، خود را از سایر رقبا جدا کرده اند.
- چه چیز هایی را می توانید با هم ترکیب کنید و بخش جدیدی را در بازار ایجاد کنید؟
در این بخش یک نمونه کلاسیک وجود دارد: انسولین! تا سال ها داروی انسولین و سرنگ آن به صورت جداگانه در بازارها به فروش می رسید، اما یک ایده نوآورانه ترکیب ایده دو ارائه آمپول آماده تزریق بود.
- چگونه می توانید با استفاده از تغییر تکنولوژی پارادایم بازار را تغییر دهید؟
یک نمونه در این بخش، بازار روشنایی است. با تغییر تکنولوژی در دوره های مختلف فرصت های زیادی برای بازیگران جدید در این بازار فراهم می شود. احتمالا ممکن است شما نیز دوره ای که همه منابع روشنایی در بازار به صورت لامپ های رشته ای و مهتابی بود را به خاطر داشته باشید. تمام شبکه فروش قدیمی در ورود تکنولوژی ال ای دی به بازار به شدت تکان خورد و محصولات جدید، شبکه توزیع و فروش جدید و بازیگران جدید وارد بازار شدند.
- چطور میتوانید در زنجیره تامین یک محصول یا خدمات، در نقطه ای دیگر وارد شوید؟
در موارد متعددی شما می توانید نقطه فروش را تغییر دهید و با تغییر در ارزش اصلی ارائه شده در محصول، بازار آبی برای خود خلق کنید. به طور مثال به جای آن که به بیمار دارو را بفروشید بر روی پزشکان متمرکز شوید، به جای فروش به دانش آموز بر روی مدرسه متمرکز شوید و…
دوباره تاکید میکنم که موارد بالا اشارات کلی و کوتاه، و گرته برداری از کتاب است. اگر در حال راه اندازی کسب و کار هستید مطالعه کتاب اقیانوس آبی به شما کمک زیادی خواهد کرد.
توسعه کسب و کار دیگران = ایده پول ساز
همیشه قرار نیست که شما خودتان یک کار را از صفر شروع کنید. یکی از ایده هایی که به شدت آن را توصیه میکنیم کمک به دیگران برای تکمیل و توسعه کسب و کارشان است. در واقع به جای این که به صورت منفرد و به تنهایی شروع به کاری کنید به سراغ دوستان، آشنایان و اقوام خود که کسب و کار موفقی دارند بروید و از آنها در مورد این که آیا می توانید به عنوان مکمل کسب و کار در کنار آن ها کار کنید راهنمایی بخواهید.
به طور مثال اگر یکی از دوستان شما رستوران موفقی دارد شما می توانید در تهیه موارد اولیه رستوران به او کمک کنید. وقتی با راهنمایی دوستتان توانستید به صورت تخصصی موارد اولیه رستوران او را با قیمت مناسب تر و به صورت عمده تهیه کنید و به او بفروشید همین خدمت را می توانید به رستوران های دیگر هم ارائه کنید . یا به طور مثال اگر دوستی یا برادر شما تولید کننده مبلمان باشد شاید این شانس برای شما وجود داشته باشد که با تولید سرویس های غذاخوری یا سرویس خواب، کالای مکمل او را تولید و به بازار وارد شوید. این موارد تکنیک های توسعه کسب و کار است که در مقاله راهنمایی تهیه برنامه بازاریابی محصول به صورت کامل تر به انواع آنها اشاره کرده ایم.
دنبال کردن روند ها برای پیدا کردن ایده برای کسب وکار
یکی دیگر از مواردی که به شما کمک میکند تا بتوانید برای خودتان ایده کسب و کار جدید داشته باشید توجه به روندها است. روندها روایت کننده تغییرات آینده هستند. زمانی که شما از روند ها اطلاع داشته باشید می توانید بازارهای آینده را هدف بگیرید. به طور مثال کسانی که در سال های پیش از فراگیر شدن هوش مصنوعی اقدام به سرمایه گذاری در ملزومات و زیرساخت های مورد نیاز آن کردند امروز بیشترین منفعت را از هوش مصنوعی می برند. شما باید بتوانید روندها را شناسی کنید و بر اساس این روندها حدس بزنید که چه کسب و کارهایی در آینده رونق خواهد داشت. برای شناسایی روندها می توانید به گزارش های بین المللی شرکت های مشاروه مدیریت مانند مکنزی، دیلویت و گارتنر و… مراجعه کنید. به طور مثال گارتنر و ابزار معروف آن یعنی منحنی هایپ تکنولوژی گارتنر، یکی از معتبرترین منابع برای شناسایی روندهایی است که در آینده کسب و کارهای را به هم ریخته و فرصت های جدیدی ایجاد می کند
نکته طلایی در پیدا کردن بهترین ایده راه اندازی کسب و کار : بر روی خودتان متمرکز شوید
به عنوان آخرین راهنمایی برای پیدا کردن ایده ای برای راه اندازی کسب و کار یک میانبر بسیار کارآمد را به شما معرفی میکنم. پیش از این که در دنیای بیرون به دنبال جستجوی یک ایده برای کسب و کار باشید بهتر است که شرایط خودتان را تحلیل کنید. حقیقت این است که ما نمی توانیم در همه زمینه ها همه چیز ها را بدانیم و توانمند باشیم. حتی موفق ترین بیزینس من های دنیا هم زمانی که وارد یک بازار ناآشنا می شوند و در ان بازار تانسیل کمی دارند، شکست می خورند. لذا بهتر است که با شناخت اولیه خودتان اسکوپ جستجو برای یافتن یک ایده برای راه اندازی کسب و کارتان را محدود کنید. پر کردن جدول زیر می تواند به شما هم در شناخت خودتان و هم در تحلیل این که آیا به کسب و کار وارد شوید یا نه کمک کننده باشد. در واقع پاسخ به هر یک از این سوالات بخشی از ایده ها را برای شما فیلتر کرده و به شما کمک می کند تا بر روی بخشی خاص و متناسب خودتان برای پیدا کردن ایده ای جدید و راه اندازی کسب و کار متمرکز شوید.
پرسش های مهم برای محدود کردن جستجوی ایده ها | |
در چه زمینه ای تحصیلات دارید(دانش شما چیست)؟ | |
در چه زمینه ای مهارت دارید (چه توانمندی دارید)؟ | |
چه کسانی را در صنایع دیگر می شناسید که می توانند به شما کمک کنند (شبکه شما چیست)؟ | |
چه میزان سرمایه مالی دارید؟ چه قدر می توانید سرمایه گذاری کنید؟ | |
در بین دوستان و شرکای قبلی خود به چه چیزی معرف هستید؟ | |
در شغل های قبلی خودتان چه ناکارآمدی داشتید؟ چه نقاط آزاردهنده ای وجود داشت؟ | |
چه ایده ای به شما انگیزه می دهد؟ | |
چه قدر زمان برای کسب و کار خود می توانید بگذارید؟ | |
در انتها جا دارد اشاره کنم که این مقاله بخش اول یک نوشته بسیار بلند است، که در سه بخش در این وبسایت ارائه شده است. در بخش بعدی ، یعنی ” طراحی و توسعه محصول جدید ” بیشتر در مورد طراحی یک کسب و کار و محصول صحبت می کنیم و در بخش سوم ” برنامه بازاریابی محصول” با هم درباره بازاریابی در یک کسب و کار صحبت میکنیم. اگر واقعا به دنبال راه انداختن یک کسب و کار جدید هستید پیشنهاد می کنیم که دو مقاله دیگر را نیز بخوانید. مقالات دیگر نیز به شما در شکل گیری تصور بهتری از کسب و کار کمک خواهند کرد.
بسته ویژه ایده کسب و کار
همهی تلاش ما در مجموعه فرمانا این است که شما بتوانید به شکل کارآمدتری از داده و شواهد در مدیریت استفاده کنید. به همین دلیل سه دسته از نیازمندی های هر تصمیم گیری داده محور، یعنی راهنماهای مدیریتی، دادههای تصمیم گیری و ابزارهای تصمیمگیری را در کنار هم برای شما فراهم آوردهایم. امیدواریم که استفاده از موارد زیر بتواند به شما در اتخاذ یک تصمیم بهتر در راه اندازی کسب وکار یاری رساند.