تئوری‌های تغییر پیچیده‌تر: تئوری‌های آشیانه ای و چند وجهی

به‌طور معمول، این مفروضات پیوند علّی  هستند که می‌توانند طیفی از رویدادها یا شرایطی را پوشش دهند تا محیط را برای فعالیت‌های مداخله‌ای ایجاد و به رسیدن به اهداف مربوط به رفاه در انتهای مداخله کمک کنند. وجود تعداد زیاد مفروضات منجر به یک مداخله کلی چندوجهی با هدف ایجاد اطمینان از این‌که مجموعه تلاش‌های مداخله‌ای اصلی، فعالیت‌های در نظر گرفته‌شده برای درگیر ساختن سایرین با مداخله و اقدامات ناشی از این درگیر شدن واسطه‌ها در موضوع برای کمک به ایجاد مزایای مورد انتظار و تغییرات رفاهی مدنظر کافی است، می‌شود. 

به این معنا که مجموعه فعالیت‌های تعامل با هدف اطمینان از تحقق مفروضات پیوند علّی – عوامل حمایتی – انجام می‌شود. ما همچنان می‌توانیم بپرسیم که آیا مداخله اصلی یک علت اصلی کمک‌کننده بوده است، یعنی آیا نقش محرکی در شروع تغییر داشته است؟ و در زمینه‌های کافی چندوجهی، مداخله همچنین شامل سایر اقدامات حمایتی بعدی خواهد بود که در امتداد مسیر علّی برای حفظ مسیر علّی انجام می‌شود. مجموعه‌ای اهداف برای درگیر ساختن ذینفعان با هدف اطمینان از تحقق مفروضات مربوط به پیوندهای علّی صورت می‌پذیرد. در یک مداخله کلی باز هم همچنان می‌توانیم این پرسش را مطرح کنیم که آیا مداخله انجام‌شده یک علت مشارکت‌کننده اصلی است و با وقوع و ورود آن به صحنه شرایط تغییر کرده است یا نه؟ زمانی که یک مداخله علّی چندوجهی داریم سایر عوامل کمک‌کننده در کنار مسیر پیوندهای علّی وارد مدل ما می‌شوند. درنهایت هدف ما این است که مشخص کنیم که نقش مداخله چه بوده است، آیا یک عامل اصلی برای وقوع تغییر مطلوب است و یا یک عامل پایدارکننده در کنار سایر موارد.

یک ادعای علّی قوی در مورد طرح یک مداخله کافی چندوجهی این است که مداخله یک علت اصلی مشارکت‌کننده در نتایج مشاهده‌شده است. یعنی مداخله جزء ضروری مجموعه‌ای از عوامل علّی بوده است که باهم برای کمک به یک نتیجه مشاهده‌شده کافی بودند. به‌عبارت‌دیگر، مداخله تفاوت ایجاد کرده و مداخله نقش کلیدی ایفا کرده است. این مداخله محرکی است که زنجیره‌ای از رویدادها را آغاز کرده و از طریق فعالیت‌های حمایتی خود، زنجیره رویدادهایی را که به نتایج مشاهده‌شده کمک کرد، پایدار کرده است. شکل زیر تئوری عمومی تغییر را برای این مداخله پیچیده‎تر، و درواقع یک مداخله کافی چندوجهی نشان می‌دهد: