استفاده از پیمایش و نظرسنجی در تصمیم گیری و مدیریت مبتنی بر شواهد
فهرست مطالب
استفاده از روش پیمایشی و نظرسنجی در ارزیابی
پیمایش (Survey) و نظرسنجی (Poll) روشهایی برای جمعآوری داده از تعداد زیادی افراد هستند. نظرسنجی و پیمایش به عنوان اصطلاح اغلب بهجای یکدیگر استفاده میشوند، اما تفاوتهای کلیدی دارند: نظرسنجی معمولاً برای پاسخ دادن به یک پرسش کلیدی (جایی که از پاسخدهندگان خواسته میشود یک پاسخ را از یک سیاهه (لیست) شناسایی کند) استفاده میشود، در حالی که پیمایش معمولاً شامل چندین سؤال است که ممکن است بسته یا باز باشند. دقت هر دو روش متکی به حصول اطمینان از این است که نمونه انتخابشده برای پیمایش نماینده گروه وسیعتری است که مورد بررسی قرار میگیرد.
چگونه از روش پیمایشی و نظرسنجی در ارزیابی استفاده می شود؟
پنج روش کلیدی برای نظرسنجی و پیمایش وجود دارد: چهره به چهره، از طریق پست، آنلاین، از طریق تلفن یا از طریق متن چاپشده.
اثربخشی هر روش بسته به زمینه و شرکتکنندگان موردنظر متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال، ارسال یک پرسشنامه آنلاین مربوط به پیمایش برای همه کارکنان از طریق سیاهه ایمیل یک سازمان ممکن است روش پیمایش مؤثرتری نسبت به ارسال پرسشنامههای کاغذی به کارکنان باشد، با این حال، بعید است که برای گروههای دیگر کارساز باشد. پیمایش اغلب برای جمعآوری دادهها بهصورت مرتب و متناوب در طول یک ارزیابی استفاده میشود. بسته به روش پخش، پیمایش و نظرسنجی میتواند روشی مؤثر و کمهزینه برای درگیر کردن تعداد زیادی از افراد نسبت به سایر روشهای جمعآوری دادههای اولیه باشد و به همین دلیل بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. پیمایش در ارزیابی نیز بهطور گسترده استفاده میشود.
مزایای استفاده از روش پیمایشی و نظرسنجی
- روش پیمایشی در مقایسه با دادههای اداری، دادههای پیمایش معمولاً بسیار غنیتر هستند و اطلاعاتی را در مورد موضوعات مختلف ارائه میدهند
- یک روش کمهزینه (نسبت به پژوهشهای کیفی) برای درگیر کردن تعداد زیادی از افراد در یک ارزیابی
- فرصتی برای جمعآوری دادههای طولی و دادههای آماری است
معایب استفاده از روش پیمایشی و نظرسنجی
- سوگیری نمونهگیری: احتمالاً تفاوتهای سیستماتیکی در میان کسانی که موافقت میکنند در پیمایش شرکت کنند و کسانی که قبول نمیکنند وجود دارد که منجر به سوگیری عدم پاسخ میشود (اگر تفاوتها بر اساس ویژگیهای مشاهدهشده باشد، میتوان آن را کاهش داد، اما اگر عوامل مشاهده نشده باشند، این امر قابل کاهش نیست).
- زمانبندی و فراوانی دادهها: بهطور معمول، دادههای نظرسنجی فقط برای زیرمجموعهای از جمعیت و در مقاطع زمانی خاص جمعآوری میشود (برخلاف دادههای اداری که کل جمعیت موردنظر را در برمیگیرد و در فواصل زمانی مکرر است)
- خطای اندازهگیری: در روش پیمایشی دادههای جمعآوریشده ممکن است نادرست باشند. این موضوع ممکن است به دلایل زیادی رخ دهد، از جمله پاسخدهندگانی که اطلاعات نادرست ارائه میدهند، یادآوری ناقص، تفسیر نادرست پرسش و…کارشناسان میتوانند به کاهش این خطرات کمک کنند.
اجرای ارزیابی پیمایشی و نظرسنجی
برای اجرای ارزیابی از طریق روش پیمایشی شما نیاز به جمع آوری داده از میدان واقعی پژوهش هستید. درباره انواع دادهها در ارزیابی در مقاله ” انواع داده در مدیریت : همه چیزهایی که یک مدیر باید بداند ” توضیحات بیشتری داده ایم. جمعآوری دادههای کمی جدید معمولاً شامل بررسی نمونهای از جامعه برای تخمین زدن در مورد جمعیت گستردهتر است. ممکن است انجام یک سرشماری از کل جمعیت مناسب باشد یا در برخی موارد، پاسخ دادن ممکن است بهعنوان بخشی از شرایط شرکت در یک مداخله اجباری شود. در این موارد، احتمال سوگیری عدم پاسخ کمتر خواهد بود. برای داشتن داده های با کیفیت نیاز به انجام نمونه گیری درست درست دارید.
نمونه گیری درست برای انجام ارزیابی و تصمیم گیری مبتنی بر داده
روشهای نمونهگیری به دو دسته کلی تقسیم میشوند: نمونهگیری احتمالی و نمونهگیری غیراحتمالی. اکثر روش پیمایشی مورداستفاده در ارزیابیها مبتنی بر روشهای نمونهگیری احتمالی است که شامل انتخاب پاسخدهندگان بهطور تصادفی از یک چارچوب نمونهگیری (یعنی فهرستی از همه پاسخدهندگان در جامعه موردنظر) است. روشهای اصلی برای استخراج نمونههای احتمالی عبارتاند از:
نمونهگیری تصادفی ساده در روش پیمایشی
شامل استفاده از یک روش تصادفی، که معمولاً توسط رایانه ایجاد میشود، برای انتخاب افراد، با احتمال یکسانی برای انتخاب همه افراد است.
نمونهگیری طبقهای در روش پیمایشی
تقسیم یک جمعیت به چند گروه و سپس انتخاب یک نمونه احتمالی از هر گروه، بهعنوان مثالی از این روش میتوانیم به انتخاب بر اساس موقعیت جغرافیایی اشاره کرد. احتمال انتخاب میتواند بین گروهها متفاوت باشد تا اطمینان حاصل شود که نمونه بهاندازه کافی بزرگ از هر کدام وجود دارد.
نمونهگیری خوشهای در روش پیمایشی
خوشهها با استفاده از روش احتمال انتخاب میشوند و فقط افراد درون خوشههای منتخب انتخاب میشوند. این روش میتواند به کاهش هزینههای کار میدانی را بهویژه در پیمایشهای چهره به چهره که در آن خوشهها معمولاً مناطق جغرافیایی هستند، کمک کند؛ اما عدم قطعیت برآوردهای حاصل از دادهها را افزایش میدهد.
نمونهگیری چندمرحلهای در روش پیمایشی
شامل استفاده ترکیبی از روشهای نمونهگیری است. به شرطی که مشکل عدم پاسخگویی وجود نداشته باشد (در این مورد در پایان این بخش بیشتر توضیح داده خواهد شد)، این نوع نمونهگیری اطمینان حاصل میکند که تخمینهای بهدستآمده از پیمایش نماینده کل جامعه است (یا میتوان آن را طوری وزندهی کرد که باشد)، و اینکه خطای نمونهبرداری آن تخمینها قابل محاسبه است. روشهای غیراحتمالی میتوانند راحت و کمهزینه باشند، اما باید با احتیاط فراوان مورداستفاده قرار گیرند، زیرا نمیتوان با اطمینان از نتایج نظرسنجی چیزی در مورد کل جمعیت استنتاج کرد.
نمونه گیری غیر احتمالی: نمونه گیری سهمیه ای در روش پیمایشی
نمونهگیری سهمیهای یکی از انواع رویکردهای غیراحتمالی پرکاربرد است که شامل تعیین «سهمیه» برای انواع مختلف پاسخدهندگان است. این روش امکان کنترل بیشتر بر ترکیب نمونه مانند اطمینان از نمایش کافی گروههای مختلف، یا نمونهبرداری بیشازحد از گروههای اقلیت که لزوماً در چارچوب نمونهگیری شناسایی نشدهاند را فراهم میکند.
نمونههای سهمیهای که بهخوبی طراحی شدهاند، جایگزینی معتبر برای نمونهبرداری احتمالی هستند. قویترین طرح در نمونهبرداری سهمیهای با نمونهای شروع میشود که بهطور تصادفی از یک چارچوب نمونهگیری نماینده گرفته میشود و سپس برای تعداد مصاحبههایی که باید با گروههای خاص به دست آید، سهمیههایی تعیین میکنند.
در انجام طرحهای نمونهبرداری سهمیهای برای اینکه خطر اینکه فقط شامل آن دسته از پاسخدهندگانی را که راحتترین برای پاسخ دادن در دسترس هستند، کاهش دهد، باید رویههایی برای کار میدانی وجود داشته باشد. طرحهای ضعیفتر میتوانند شامل «نمونههای راحت» از 60 نفر باشند که بهراحتی میتوان با آنها تماس گرفت، یا نمونهبرداری «نمونههای گلوله برفی».
یک نکته خارج از متن: نمونه گیری برای داده های کیفی !؟ مشارکت کننده ها در ارزیابی کیفی را چگونه انتخاب کنیم ؟
در جمعآوری دادههای کیفی، هدف در انتخاب مشارکت کنندگان این است که دادهها غنای کافی برای بازتاب دادن دیدگاهها و نظرات را در جامعه موردمطالعه و توجه را نشان دهد و یا با کاوش بسیار عمیق در داستانها یا زمینههای خاص، اطمینان درباره دیدگاههای و آن جامعه حاصل شود. در نظر گرفتن اینکه کدام دیدگاه و رویکردها باید در ارزیابی مداخله گنجانده شود، مهم است زیرا این امر بر اندازه حجم نمونه تأثیر میگذارد.
هیچ قانون کلی توافق شدهای برای انتخاب تعداد پاسخدهندگان وجود ندارد. هدف این نیست که بتوانیم یافتههایی تولید کنیم که از نظر آماری معرف جامعه باشد، بلکه هدف درک گستره دیدگاهها در مورد یک موضوع خاص و ارائه بینش عمیقتر در مورد پدیدههای اجتماعی است. رسیدن به نقطه اشباع – نقطهای که در آن افزودن دادههای جدید چیز جدیدی به یافتهها اضافه نمیکند، نشانه خوبی از این است که دیدگاهها و نظرات در وسعت قابلقبولی بهدستآمده است و بعید است که مصاحبههای اضافی ارزش افزوده داشته باشند. منابع اطلاعاتی بیشتری وجود دارد که میتواند به انتخاب یک نمونه کیفی کمک کند، مانند آنچه توسط مرکز ملی روشهای پژوهش بریتانیا (NCRM) منتشرشده است
انواع پرسش در ارزیابی های مبتنی بر روش پیمایشی و نظرسنجی
همه طرحهای پیمایش و نظرسنجی باید بهدقت در مورد چگونگی به حداکثر رساندن نرخ پاسخ و به حداقل رساندن سوگیری ناشی از عدم پاسخدهی، از طریق رویههایی مانند پروتکلهای کار میدانی، که در آن تعداد تلاشهایی را که باید برای تماس با افراد انجام شود، مشخص میکند، مدنظر داشته باشند. اگر به غیر از موارد مربوط به ویژگیهای مدنظر قرارگرفته در چارچوب نمونهگیری، سطوح عدم پاسخ بهطور مساوی در یک نمونه احتمالی توزیع نشود، ممکن است منجر به نتایج جهت دار در روش پیمایشی شود و اطمینان در استنباط در مورد جمعیت گستردهتر را کاهش مییابد. انواع پرسشهای پیمایش که میتواند برای جمعآوری انواع مختلف اطلاعات استفاده شود شامل این موارد هستند:
پرسش درباره امر واقع
نظرسنجیها اغلب تنها راه عملی و مقرونبهصرفه برای جمعآوری چنین اطلاعاتی را ارائه میدهند، و در برخی موارد، هیچ منبع یا روش دیگری برای اندازهگیری ویژگی موردتوجه وجود ندارد. این میتواند شامل اقدامات عینی و ذهنی باشد.
پرسشهای دانشی
آنچه پاسخدهندگان در مورد یک موضوع خاص میدانند و آگاهی آنها از مداخله مورد ارزیابی را، ارزیابی میکند.
پرسشهای نگرشی
نظرات، باورها، ارزشها و احساسات پاسخدهندگان را که با مشاهده یا منابع دادههای خارجی تائید نمیشوند، اندازهگیری میکند.
پرسشهای رفتاری
آنچه را که مردم انجام میدهند یا قصد انجام آن را دارند و اینکه چگونه درنتیجه مداخله تغییر کرده است را اندازهگیری میکند. یک خطر در اینجا پاسخهای قابلقبول اجتماعی پاسخدهندگان است (البته، طراحی نظرسنجی خوب و مصاحبهگران باتجربه میتوانند این را به حداقل برسانند). مثلثبندی با رفتار مشاهدهشده نیز میتواند مفید باشد.
پرسشهای ترجیحی
پاسخدهندگان ترجیحاتی را برای گزینهها و نتایج ممکن مختلف، ازجمله مبادله بین اهداف خطمشی جایگزین، ارائه میدهند. این پرسشها میتوانند برای استخراج ارزشهای پولی برای نتایج مختلف، ازجمله آنهایی که قیمت آنها بهراحتی در بازار قابلاستخراج نیست (مانند تغییرات در کیفیت هوا، وضعیت سلامت) جهت بهکارگیری در تجزیهوتحلیل هزینه-فایده استفاده شوند.
اصولی که در طراحی پرسشنامه برای ارزیابی باید رعایت کنید
هنگام طراحی پیمایش چهار اصل (قاعده) وجود دارد که در نظر گرفتن مفید است:
- آیا پاسخدهندگان میتوانند پرسش را درک کنند؟ و یا به بیان بهتر آیا آنها آن را به همان روشی که شما درک میکنید، درک میکنند؟
- آیا پاسخدهندگان میتوانند به پرسش پاسخ دهند؟
- آیا مایل هستند که به پرسش پاسخ دهند؟
- آیا این پرسش پاسخ قابلاعتماد و مفیدی خواهد داشت؟
بیشتر ابزارهای جمعآوری دادهها و مواد مرتبط با آنها (مثلاً کارتهای نمایش) نیاز به توسعه بهوسیله احتمالاً شامل آزمون شناختی -پژوهش در مورد چگونگی درک و پاسخ افراد به سؤالات مصاحبه – یا آزمایشهایی برای اطمینان از مناسب بودن سؤالات دارند. در صورت امکان، استفاده از همان سؤالات مورداستفاده در سایر پیمایشها میتواند نیاز به آزمایش را کاهش دهد، امکان مقایسه بین پرسشنامهها را فراهم کند و به ایجاد پایگاه شواهد گستردهتر کمک کند. در زیر نمونههایی از تلاشهایی که برای استانداردسازی پرسش در انگلستان مورداستفاده و بهرهبرداری قرار میگیرد، معرفی شده است. فرمتهای استاندارد برای پرسشهای عبارتاند از:
سؤالات هماهنگ
برنامهی «هماهنگی» دفتر آمار ملی (ONS) روی سؤالات هماهنگ در زمینههایی مانند سن، جنسیت و منشأ قومی کار کرده است.
پرسشنامههای اعتبارسنجی شده
در هنگام استفاده از روش پیمایشی استفاده از پرسشنامههای معتبر مانند مجموعه پرسشهای GHQ-12 برای اندازهگیری بهزیستی ذهنی و پرسشهای EG-5D برای اندازهگیری وضعیت سلامت؛ امکان مقایسه با سایر مطالعات را فراهم میکند و از اینکه نتایج ارزیابی میتواند بهدرستی تفسیر شود، اطمینان حاصل میکند.
بانک پرسشها
آرشیو دادههای بریتانیا بانک پرسشی را نگهداری میکند که پرسشهایی را که در پیمایشهای قبلی مورد استفاده قرار گرفتهاند، در آن فهرستبندی شده اند.
حفظ سازگاری میان نتایج حاصل از پیمایش و نظر سنجی
تکرار بررسیها در همان زمان از سال، در مناطق جغرافیایی یکسان، یا استفاده از چارچوب نمونهگیری یکسان، تضمین میکند که نتایج بین پیمایشها قابلمقایسه هستند و تابع تغییرات فصلی یا سایر عوامل غیرمرتبط با مداخله نیستند. از همان ابتدا باید این فرض وجود داشته باشد که تمام دادههای نظرسنجی باید در صورت امکان، معمولاً از طریق یک سرویس دادههای ملی، بایگانی شوند. این آرشیو کردن معمولاً به کار اضافی برای ناشناس کردن مجموعه داده نیاز دارد که باید در هر قراردادی برای کار بررسی سفارشی گنجانده شود. اگر برنامههایی برای حفظ اطلاعات شخصی برای فعال کردن پیگیریهای آینده وجود دارد، باید فرآیندهای رضایت آگاهانه و مدیریت دادهها در نظرسنجی گنجانده شود تا این امکان را فراهم کند. قراردادها همچنین باید حق چاپ و مالکیت معنوی، ازجمله پرسشنامه و مجموعه دادهها را در نظر بگیرند.
بسته ویژه روش پیمایشی
همهی تلاش ما در مجموعه فرمانا این است که شما بتوانید به شکل کارآمدتری از داده و شواهد در مدیریت استفاده کنید. به همین دلیل سه دسته از نیازمندی های هر تصمیم گیری داده محور، یعنی راهنماهای مدیریتی، دادههای تصمیم گیری و ابزارهای تصمیمگیری را در کنار هم برای شما فراهم آوردهایم. امیدواریم که استفاده از موارد زیر بتواند به شما در انجام کارآمدتر روش پیمایشی یاری رساند.