استفاده از ردیابی فرایند یا Process Tracing در ارزیابی

فهرست مطالب

استفاده از تحلیل ردیابی فرایند در ارزیابی

روشی ساختاریافته برای توسعه و ارزیابی تئوری‌ها در مورد چگونگی به وجود آمدن یک نتیجه خاص است. این روش یک مورد از تغییر را در نظر گرفته و این‌که آیا مکانیسم علّی فرضی، مانند آنچه توسط یک تئوری تغییر پیشنهادشده است، نتیجه را توضیح می‌دهد یا خیر را بررسی و آزمایش می‌کند. روش ردیابی فرایند به ما اجازه می‌دهد که موارد تکی که شرط خلاف واقع یا کیس‌های متعدد برای مقایسه ندارند را بررسی کنیم. ردیابی فرآیند را می‌توان با تکنیک‌های منطقی مانند به‌روزرسانی بیزی (که در آن احتمال صحت ادعای بهره‌بخشی به‌صورت آماری محاسبه می‌شود) ترکیب کرد تا به رسمی شدن و افزایش استواری ادعاهای علّی کمک کند.

چگونگی استفاده از روش ردیابی فرایند یا Process Tracing

استفاده از این روش زمانی مفید است که زمینه‌ای که مداخله در آن اجرا می‌شود، احتمالاً اثرگذاری را تحت تاثیرخود قرار می‌دهد. ماهیت QCA آن را برای استفاده در زمینه‌های پیچیده‌ای که نیاز است عوامل مختلف برای دستیابی به نتیجه دلخواه در کنار یکدیگر قرار بگیرند، مناسب می‌کند. این تحلیل می‌تواند عواملی که برای موفقیت و یا شکست یک مداخله موردنیاز است و همچنین چگونگی ترکیب این عوامل با یکدیگر را شناسایی کند. این تحلیل برای فهم این‌که چرا یک مداخله در یک زمینه (به‌طور مثال یک پهنه شهری) موفق بوده است اما در دیگری موفق نبوده است، مفید است. همچنین در ارزیابی اثربخشی مداخلات در مقیاس کوچک و مداخلات در مقیاس بزرگ نیز کارآمد است.

 برای انجام این روش در ابتدا عوامل مورد انتظار باید شناسایی شود. به‌طور مثال می‌توان یک تئوری تغییر را مبنا قرار داد و  پس از آن به جمع‌آوری داده در ارتباط با این‌که این عوامل وجود دارند یا نه پرداخت. این کار می‌تواند در مقیاس‌های دودویی انجام شود(مقیاس صفر و یک؛ وجود دارد یا ندارد). البته می‌توان از یک “مقیاس فازی” ترتیبی نیز استفاده کرد (مثلاً 1: کاملاً وجود دارد، 0.75: تقریباً وجود دارد و…). داده‌ها را می‌توان به‌صورت نظام‌مندی با یکدیگر مقایسه کرد و ترکیباتی که با نتیجه مورد نظر مرتبط هستند را شناسایی کرد. نرم‌افزارهای تخصصی در ارتباط با تحلیل QCA نیز در دسترس قرار دارند.

  1. “آزمون حلقه (hoop test)” که در آن اگر نتیجه مدنظر وجود نداشته باشد، تئوری(تغییر) احتمالاً نادرست است اما اگر وجود داشته باشد، احتمال صحت آن (تئوری تغییر) را تا حد زیادی افزایش نمی‌دهد.
  2. “آزمون دود (smoking gun test) “که در آن شواهد به‌شدت از یک فرضیه حمایت می‌کنند، اما فرضیه عکس آن را نیز به همان شدت رد نمی‌کنند.
  3. آزمون “کاه در باد” برای زمانی که شواهد اثرگذاری به‌صورت مشابه تأثیر کمی در رد و تائید یک فرضیه دارند. به‌منظور کمی سازی احتمال تأثیرات علی می‌توان این آزمون‌های شواهد را با به‌روزرسانی بیزی ترکیب کرد.

مزایای استفاده از روش ردیابی فرایند در ارزیابی مداخلات دولت

    • ردیابی فرآیند یک روش عملی برای درک و سنجش فرضیه علی در شرایط «دنیای واقعی» است که می‌تواند در ارزیابی‌های پسینی(Post hoc) از یک مورد استفاده شود.

معایب استفاده از تحلیل ردیابی فرایند در ارزیابی

  • این روش باید با دقت مورد استفاده قرار گیرد تا از خطاهای استنباطی جلوگیری شود. توضیحات دیگر باید به‌دقت مورد بررسی قرار گیرند.
  • هم پایانی‌ها باید مورد توجه باشد (تائید یک مکانیسم علت و معلولی ممکن است سایر مکانیسم‌ها را باطل نکند.)

"تو از اين برف فرو آمده دلگير مشو؛ دِی زمانی دارد..."

برای دستیابی به گام‌راهه‌ی تکمیل کننده این مقاله به دوستان فرمانایی‎ خود در تلگرام بپیوندید.