سنتز واقع‌گرایانه چیست؟ زمینه، سازوکار و پیامد
سنتز واقع‌گرایانه یا Realist Synthesis، پژوهش‌های مرتبط با یک برنامه یا مداخله را برای ساختن و بررسی توضیحی دربارهٔ «چه چیزی، برای چه کسی، در چه شرایطی و چگونه کار می‌کند» ترکیب می‌کند. هدف فقط جمع‌کردن نتیجه‌های مثبت و منفی نیست؛ باید فهمید زمینه و سازوکار چگونه با الگوی پیامد ارتباط پیدا می‌کنند.
چه چیزی در سنتز واقع‌گرایانه ترکیب می‌شود؟
مطالعات اولیه می‌توانند دربارهٔ اجرای برنامه، تجربهٔ مشارکت‌کنندگان، شرایط زمینه‌ای و پیامدها اطلاعات بدهند. مرورگر این داده‌ها را در ارتباط با نظریهٔ برنامه می‌خواند و توضیح‌های اولیه را می‌آزماید و اصلاح می‌کند. «زمینه–سازوکار–پیامد» یا CMO، فهرست سه نوع واژه نیست؛ باید رابطهٔ میان آن‌ها با شواهد توضیح داده شود.
برای مثال، برگزاری یک کارگاه فعالیت برنامه است. اینکه منابع و فرصت‌های کارگاه در یک زمینهٔ مشخص چگونه بر استدلال یا واکنش افراد اثر می‌گذارند، می‌تواند بخشی از توضیح سازوکار باشد. خودِ نام فعالیت، سازوکار را مشخص نمی‌کند.
چه زمانی این روش به کار می‌آید؟
اگر پرسش دربارهٔ تفاوت عملکرد یک مداخله در زمینه‌های مختلف یا منطق انتقال آن به محیطی تازه است، این روش می‌تواند مناسب باشد. در یک مثال فرضی، شیوهٔ ارائهٔ خدمت در چند مرکز یکسان به نظر می‌رسد، اما دسترسی مردم و واکنش کارکنان متفاوت است. سنتز می‌تواند پژوهش‌های مرتبط را برای بررسی توضیح‌های این تفاوت کنار هم بگذارد؛ نه اینکه از پیش یک علت را قطعی فرض کند.
این روش با فراتحلیل یکسان نیست. اگر سؤال اصلی برآورد ترکیبیِ اندازهٔ اثر باشد، ابتدا باید تناسب روش آماری را بررسی کرد. سنتز واقع‌گرایانه بر توضیح مشروط به زمینه تمرکز دارد و یک برآورد میانگین را خودکار تولید نمی‌کند.
مسیر مرور باید قابل پیگیری باشد
پرسش و نظریهٔ اولیه، منطق جست‌وجو، انتخاب منابع، ارزیابی داده و فرایند تحلیل باید روشن باشند. طبق استانداردهای RAMESES، مرتبط‌بودن یک داده برای ساختن یا آزمودن نظریه و اعتمادپذیری روش تولید همان داده، هر دو اهمیت دارند. امتیاز کلی یک مقاله به‌تنهایی تعیین نمی‌کند همهٔ بندهایش برای یک توضیح ارزش یکسان دارند.
این مرور لزوماً خطی نیست؛ تحلیل ممکن است نیاز به جست‌وجوی تازه یا بازبینی نظریه را نشان دهد. تغییرها باید با دلیل ثبت شوند. انعطاف روش، مجوز انتخاب گزینشیِ منابع موافق نیست.
ارزش و محدودیت نتیجه
مزیت این رویکرد، توجه به تفاوت زمینه‌ها و توضیحِ چگونگیِ رسیدن به پیامد است. در مقابل، به شناخت موضوع، داوری تحلیلی و گزارش شفاف نیاز دارد. دنبال‌کردن یک دستور ثابت، به‌تنهایی مرور قابل‌اعتماد نمی‌سازد.
توضیح نهایی باید نشان دهد کدام شواهد از آن پشتیبانی می‌کنند، چه توضیح‌های رقیبی بررسی شده‌اند و چه ابهام‌هایی باقی است. انتقال نتیجه به برنامه‌ای دیگر به بررسی شرایط تازه نیاز دارد؛ موفقیت در یک زمینه، موفقیت در همه‌جا را تضمین نمی‌کند.
برای مقایسهٔ هدف و منطق این مرور با رویکردهای دیگر، مرور نظام‌مند، ارزیابی سریع شواهد و فراقوم‌نگاری را ببینید. انتخاب باید از سؤال آغاز شود، نه از جذابیت نام یک روش.
منبع روش‌شناختی
Wong, G., Greenhalgh, T., Westhorp, G., Buckingham, J., & Pawson, R. (2013). RAMESES publication standards: realist syntheses. BMC Medicine, 11, 21. DOI: 10.1186/1741-7015-11-21. این سند، استاندارد گزارش است و جای آموزش جامع اجرای روش را نمی‌گیرد.