نگرش‌های شغلی؛ مطالعهٔ رهبری و توانمندسازی در دانشگاه امین

رهبری تحول‌آفرین چگونه با نگرش‌های شغلی ارتباط دارد و توانمندسازی روان‌شناختی چه جایگاهی در این رابطه دارد؟ پژوهش حاجیه رجبی فرجاد این پرسش را با نمونه‌ای از دانشگاه علوم انتظامی امین بررسی کرده است. چکیده، رابطهٔ رهبری با نگرش شغلی و نقش میانجی توانمندسازی را تأییدشده گزارش می‌کند؛ این گزارش آماری را باید در محدودهٔ جامعه و طرح همبستگی مطالعه خواند.

جامعه، نمونه و داده‌ها

طبق چکیدهٔ رسمی، جامعهٔ آماری دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی امین بوده و نمونهٔ ۱۶۵نفری بر پایهٔ جدول مورگان و نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی و همبستگی معرفی می‌شود و فرضیه‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری بررسی شده‌اند.

در بخش نتیجهٔ همان چکیده، واژهٔ «کارکنان» به کار رفته است. این جابه‌جایی واژه، مجوز تغییر جامعهٔ اعلام‌شده به کارکنان همهٔ سازمان‌ها نیست. این معرفی جامعه را مطابق بخش روشِ چکیده بیان می‌کند و نتیجه را بدون بررسی زمینه به محیط‌های دیگر تعمیم نمی‌دهد.

نگرش شغلی با چه ابزارهایی بررسی شده است؟

  • رهبری تحول‌آفرین: پرسش‌نامهٔ باس و آولیو، ۲۰۰۰.

  • توانمندسازی روان‌شناختی: پرسش‌نامهٔ اسپریتزر، ۱۹۹۵.

  • رضایت شغلی: شاخص توصیف شغلی، JDI.

  • تعهد سازمانی: پرسش‌نامهٔ آلن و می‌یر، ۱۹۹۰.

چکیده به روایی محتوا و سازه و سنجش پایایی با آلفای کرونباخ اشاره می‌کند. آلفای گزارش‌شده برای رهبری ۰٫۷۹، توانمندسازی ۰٫۸۰، تعهد سازمانی ۰٫۸۵ و رضایت شغلی ۰٫۸۴ است. این اعداد به گزارش نویسنده نسبت داده می‌شوند و به‌تنهایی روایی همهٔ گویه‌ها یا تناسب ابزار برای پژوهشی دیگر را تضمین نمی‌کنند.

نام ابزارها نیز راهنمای کامل اجرا نیست؛ نسخهٔ دقیق، ترجمه، گویه‌ها، شیوهٔ نمره‌گذاری و تناسب آن با جامعهٔ جدید باید جداگانه بررسی شوند. رضایت و تعهد در این مدل با انگیزش، رفاه، بهره‌وری یا کاهش واقعی ترک خدمت یکسان فرض نمی‌شوند.

گزارش میانجی‌گری چه معنایی دارد؟

نویسنده نقش میانجی توانمندسازی روان‌شناختی را در ارتباط رهبری و نگرش شغلی تأیید می‌کند. این بیان به گزارش مقاله محدود است؛ چکیده جزئیات برآورد اثر غیرمستقیم، عدم‌قطعیت یا آزمون مربوط را ارائه نمی‌کند و این معرفی از دو مسیر مستقیم، میانجی‌گری تازه‌ای محاسبه نمی‌کند.

میانجی‌گری دربارهٔ یک مسیر غیرمستقیم در مدل است؛ با تعدیل‌گری، یعنی تفاوت یک رابطه در سطوح متغیر دیگر، تفاوت دارد. همچنین مدل همبستگی، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تغییر سبک رهبری پیش از تغییر توانمندسازی و نگرش رخ داده یا تمام توضیح‌های رقیب کنار گذاشته شده‌اند.

چه استفاده‌ای برای ارزیابی سازمانی دارد؟

مطالعه می‌تواند پرسشی برای بررسی هم‌زمان تجربهٔ رهبری، احساس توانمندی، رضایت و تعهد بسازد. اما موفقیت یک دورهٔ آموزش رهبری، تفویض اختیار یا برنامهٔ انگیزشی در همین طرح آزمایش نشده است. برای سنجش اثر چنین برنامه‌ای باید اقدام مشخص، زمان سنجش و وضعیت مقایسه تعریف شوند.

پیشنهاد توجه فردی، بازخورد، آموزش یا استقلال بیشتر می‌تواند موضوع طراحی و آزمون باشد؛ افزایش قطعی انگیزش یا عملکرد از نتیجهٔ این پیمایش به دست نمی‌آید. تفاوت محیط آموزشی و سازمانی نیز باید در کاربرد نتایج دیده شود.

منبع و دامنهٔ بررسی

رجبی فرجاد، حاجیه. «بررسی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر نگرش‌های شغلی با میانجی‌گری توانمندسازی روان‌شناختی». پژوهش‌های مدیریت عمومی، ۱۱(۳۹)، ۱۳۹۷/۲۰۱۸، صفحات ۱۵۷–۱۸۰. DOI: 10.22111/jmr.2018.4015.

چکیدهٔ کامل و فرادادهٔ ناشر برای این معرفی خوانده شده‌اند. متن کامل، جزئیات ابزار، جدول‌های مدل، آزمون غیرمستقیم و داده‌های خام در این بازبینی بررسی نشده‌اند؛ تأیید مستقل همهٔ آزمون‌های مقاله ادعا نمی‌شود.