نظارت ریسک‌محور بر شرکت‌های بیمه؛ معرفی یک چارچوب ارزیابی
در نظارت ریسک‌محور، توجه نهاد ناظر بر خطرهای مهم و شرکت‌هایی متمرکز می‌شود که به بررسی بیشتری نیاز دارند. برای شناخت این رویکرد باید میان معرفی چارچوب نظارت و ارزیابی اثربخشی اجرای آن تفاوت گذاشت. مقاله‌ای در پژوهشنامهٔ بیمه، به معرفی فرایند ارزیابی ریسک شرکت‌های بیمه و بیمهٔ اتکایی پرداخته است.
هدف مقاله چه بود؟
لیلی نیاکان و فاطمه عطاطلب در مقالهٔ «ارزیابی و نظارت ریسک‌محور بر شرکت‌های بیمه»، هدف خود را معرفی فرایند ارزیابی ریسک و نحوهٔ نظارت بر شرکت‌ها در نظام نظارت مبتنی بر ریسک بیان کرده‌اند. این مقاله در پاییز ۱۳۹۸ منتشر شده است.
بنابراین، موضوع آن را نباید بدون شواهد دیگر، اندازه‌گیری اثر اجرای یک برنامهٔ نظارتی یا اثبات کاهش ورشکستگی شرکت‌ها دانست. ارائهٔ یک چارچوب تحلیلی، با مشاهدهٔ پیامد اجرای آن متفاوت است.
چارچوب و منابع اطلاعات
به گزارش نویسندگان، پژوهش از چارچوب ارزیابی ریسک KNF در سال ۲۰۱۸ استفاده کرده است. فرایند معرفی‌شده، اطلاعات گوناگونی را کنار هم می‌گذارد: اطلاعات موجود نزد نهاد ناظر، داده‌های حاصل از صدور مجوز، بررسی‌های خارج از محل، کنترل‌های بازرسی در محل و پاسخ شرکت‌ها به پرسش‌نامه‌ها.
این ترکیب نشان می‌دهد ارزیابی ریسک صرفاً خواندن یک نسبت مالی یا تکمیل یک فرم نیست. با این حال، چکیدهٔ مقاله برای بازسازی کامل ابزار، وزن ریسک‌ها یا نحوهٔ محاسبهٔ امتیاز نهایی کافی نیست؛ استفادهٔ اجرایی از آن به متن کامل و اسناد چارچوب نیاز دارد.
چه موضوع‌هایی برای اجرا مطرح شده است؟
نویسندگان بر تمرکز بر حوزه‌های ریسکی جدی و شرکت‌های نیازمند توجه بیشتر تأکید کرده‌اند. آنان گزارش‌های مدیریت ریسک و اکچوئری، رتبه‌بندی شرکت‌ها، تحلیل داده‌های شکایات و تفکیک حساب‌های بیمهٔ زندگی و غیرزندگی را از موضوع‌های مهم برای استقرار این رویکرد دانسته‌اند.
در جمع‌بندی نیز ترسیم نقشهٔ راه، توجه به اصول انجمن بین‌المللی ناظران بیمه، استانداردهای عملکرد اکچوئری، گزارش‌های خودارزیابی توانگری و ریسک و کنترل‌های داخلی پیشنهاد شده است. این‌ها پیشنهادهای مقاله در زمان انتشارند؛ برای دانستن تکالیف قانونی فعلی هر شرکت باید مقررات معتبر و به‌روز همان حوزه بررسی شود.
حدود تفسیر این مطالعه
از معرفی نظارت ریسک‌محور نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام کنترل‌های رعایت مقررات کنار گذاشته می‌شوند یا هر ریسکی با یک امتیاز قابل پیش‌بینی است. همچنین، فهرست گزارش‌های پیشنهادی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد داده‌ها در دسترس و هم‌کیفیت‌اند یا اجرای چارچوب در عمل موفق بوده است.
برای ارزیابی اجرا، پرسش‌های دیگری مطرح می‌شوند: آیا اطلاعات به‌موقع و قابل اتکا فراهم شده‌اند؟ آیا اولویت‌های نظارتی تغییر کرده‌اند؟ و آیا پیامدهای مورد انتظار، با درنظرگرفتن شرایط دیگر، مشاهده شده‌اند؟ این‌ها پرسش‌های تکمیلی‌اند و نباید پاسخ آن‌ها را بدون داده به مقاله نسبت داد.
کاربرد این نمونه
این مقاله برای شناخت اجزای یک چارچوب نظارتی و تنظیم پرسش‌های اولیهٔ ارزیابی مفید است. در استفاده از آن، منبع اطلاعات، زمان انتشار، تعریف ریسک و مرز میان پیشنهاد پژوهشی و الزام حقوقی را روشن نگه دارید. چنین تفکیکی مانع تبدیل یک معرفی چارچوب به ادعای اثربخشی اثبات‌شده می‌شود.
منبع مطالعه
عطاطلب، فاطمه؛ نیاکان، لیلی. «ارزیابی و نظارت ریسک‌محور بر شرکت‌های بیمه». پژوهشنامهٔ بیمه، ۸(۴)، ۱۳۹۸. DOI: 10.22056/ijir.2019.04.07. ترتیب نویسندگان و صفحه‌بندی در ناشر و نمایه یکسان نیست؛ این ارجاع بر مشخصات ناشر تکیه دارد و بازهٔ صفحاتِ محل اختلاف را تکرار نمی‌کند.