سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت هوش مصنوعی؛ مقایسه میان غول‌های فناوری چین و آمریکا

2025/08/13 trends

در این مطلب به ترجمه و تحلیل مقاله‌ای پرداخته‌ایم که توسط مؤسسه Jinduan Research منتشر شده و در رسانه معتبر Huxiu مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به فاصله سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت هوش مصنوعی میان غول‌های فناوری چین و آمریکا اشاره می‌کند. منبع اصلی خبرنامه ChinAI شماره ۳۲۳ بوده است.

چرا غول‌های فناوری چین کمتر از آمریکا در زیرساخت هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند؟

مطابق گزارش Jinduan Research Institute، شرکت‌های اینترنتی چین در پنج سال اخیر نسبت به رقبای آمریکایی خود، به‌ویژه در زمینه سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی و هزینه‌های سرمایه‌ای، عقب مانده‌اند. این موضوع باعث ایجاد «بدهی فنی» قابل‌توجهی در اکوسیستم فناوری چین شده است.

شکاف سرمایه‌ای فزاینده بین چین و آمریکا

مجموع هزینه‌های سرمایه‌ای چهار غول بزرگ فناوری آمریکا (گوگل، مایکروسافت، متا، آمازون) در پنج سال گذشته به رقم قابل‌توجه ۵.۳۶ تریلیون یوان رسیده است. این در حالی است که هفت شرکت بزرگ اینترنتی چین؛ شامل Tencent، Alibaba، Baidu، JD.com، Kuaishou، Meituan و NetEase مجموعاً تنها ۶۳۰ میلیارد یوان سرمایه‌گذاری داشته‌اند.

در سال ۲۰۲۰ نسبت سرمایه‌گذاری غول‌های فناوری چین به آمریکا ۱ به ۶ بود، اما این نسبت تا سال ۲۰۲۴ به ۱ به ۱۰ رسیده است.

چرا این شکاف سرمایه‌ای اهمیت دارد؟

سرمایه‌گذاری در مراکز داده هوش مصنوعی، به باور نویسنده، اثرات تجمعی بلندمدت خواهد داشت. همان‌طور که شبکه‌های جستجوگر در عصر اینترنت و سیستم‌عامل‌ها در عصر رایانه نقش کلیدی داشتند، مراکز داده هوش مصنوعی نیز می‌توانند به رُشد و تسلط شرکت‌ها کمک کنند. هر چقدر تعداد کاربران هوش مصنوعی بیشتر شود، رقبا سخت‌تر به آن‌ها می‌رسند، به طوری‌که برای شرکت‌های نرم‌افزاری چینی راهی آسان برای جهانی شدن باقی نمانده است.

نرخ پذیرش هوش مصنوعی؛ چین عقب‌تر است

طبق آمار ارائه شده، نرخ پذیرش هوش مصنوعی در شرکت‌های آمریکایی به ۷۸ درصد رسیده است، در حالی که این نرخ در شرکت‌های چینی کمتر از ۱۵ درصد عنوان شده (هرچند منبع دقیقی برای چین ذکر نشده و برخی نظرات در شبکه‌های اجتماعی صحت آن را زیر سؤال برده‌اند). همچنین مدل‌های هوش مصنوعی آمریکایی بیش از یک میلیارد کاربر فعال هفتگی دارند، در مقابل مدل‌های چینی با حدود ۷۰ میلیون کاربر فعال هفتگی.

ارتباط میان سرمایه‌گذاری و پذیرش هوش مصنوعی

نویسنده مقاله معتقد است کاهش سرمایه‌گذاری با کاهش نرخ پذیرش هوش مصنوعی ارتباط دوسویه دارد: هر چه پذیرش کمتر باشد، بازدهی کمتر است و فاصله چین با آمریکا بیشتر می‌شود.

دلیل اصلی عقب‌ماندگی؛ فراتر از محدودیت‌های صادراتی آمریکا

بر خلاف تصور رایج، نویسنده این شکاف را فقط به محدودیت‌های صادراتی آمریکا نسبت نمی‌دهد. اگرچه خرید چیپ‌های پیشرفته توسط شرکت‌های چینی دشوار است و تأمین بلندمدت چالش‌های دارد، اما بخش زیادی از سود شرکت‌های چینی صرف بازخرید سهام و تقسیم سود بین سهام‌داران می‌شود؛ نه سرمایه‌گذاری در زیرساخت. به طور مشخص، تنها در سال ۲۰۲۴ مجموع بازخرید سهام، سود و بازپرداخت بدهی Tencent بیش از دو برابر سرمایه‌گذاری این شرکت بوده است.

نتیجه‌گیری: موانع درونی، مانع رشد تکنولوژیک چین

در نهایت، نویسنده به این جمع‌بندی می‌رسد که محدودیت‌های صادراتی آمریکا فقط عامل کوچکی در پدیده «تورم منفی هوش مصنوعی» شرکت‌های فناوری چین هستند. به باور وی، بدبینی نسبت به رشد تکنولوژی، اتکای بیش از حد به تبلیغات و پنهان‌کاری به جای اقدام واقعی در حوزه هوش مصنوعی، موانع اصلی توسعه شرکت‌های چینی هستند.


معرفی فرمانا

فرمانا پلتفرمی تخصصی در حوزهٔ مدیریت، اقتصاد و حکمرانی است که امکان دسترسی به داده‌های کلیدی اقتصاد ایران و راهنمای عملی ارزیابی عملکرد را فراهم می‌کند. برای دریافت داده‌های اقتصاد ایران در قالب اکسل می‌توانید از داده های اقتصاد ایران را در قالب فایل اکسل دریافت کنید بهره‌مند شوید.

همچنین اگر به دنبال راهنمای عملی، نقشه راه و تجربه‌های جهانی ارزیابی عملکرد هستید، پیشنهاد می‌شود راهنمای و نقشه راه ارزیابی عملکرد (راهنمای جامع خزانه‌داری و وزارت دارایی بریتانیا) را مطالعه کنید.

علاقه‌مندان به شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) بیش از 2000 شاخص کلیدی عملکرد را از اینجا دریافت کنید.

همچنین جهت دنبال کردن تحلیل‌های روز اقتصاد و حکمرانی، بخش روندهای روز دنیا را در بخش تحلیل اخبار فرمانا دنبال کنید همیشه به‌روز است.